ANA MENÜ
Raife Tuncay Belgin
ŞİŞMANLIKTA BESLENME
ŞİŞMANLIĞIN ZARARLARI
Şişmanlık bir hastalık olarak kabul edilmektedir.Ayrıca birçok hastalığa zemin hazırlar.Şişman kişiler normal kişilere oranla şeker hastalığı,kalp hastalığı,kanser gibi bir çok hastalık açısından daha yüksek riske sahiptirler.Şişmanlığın sebep olduğu sağlık sorunları şu şekilde özetlenebilir.
1.KARDİYAVASKÜLER BOZUKLUKLAR (kalp ve damar bozuklukları)
Yapılan çalışmalarda,kardiyovasküler hastalıklar ile şişmanlık arasında güçlü bir ilişki olduğu saptanmıştır..ŞİŞMANLIK,hipertansiyon ,yüksek kolosterol düzeyi,gilikoz toleransının bozulması( şeker hastalığı)
gibi hastalıklara zemin hazırlamaktadır. ŞİŞMAN bireylerde LDL (kötü kolestrol) düzeyi yüksek HDL kolestrol (iyi huylu kolestrol) düzeyi düşüktür.Ayrıca vucut yağ miktarı ile kan tirigliserit düzeyi arasında doğrusal bir ilişki vardır.Yani vucut yağ miktarı artıkça,kan giliserit düzeği artmaktadır.Kalp damar hastalıklarının oluşması açısından vucut yağ miktarı kadar,vucutta toplanan yağın dağılımı da önemlidir.Vucut yağının genelde erkeklerde olduğu gibi vucudun üst bölgesinde toplanması ,kroner kalp hastalıkları için bir risk oluşturur.
Kronik hiper tansiyon(sürekli yüksek tansiyon) şişman bireylerde çok yaygındır.HİPERTANSİYON(yüksek tansiyon)oluşumu da kalp hastalığının oluşumunda etkili olan bir etkendir.
2. ŞEKER HASTALIĞI
Şeker hastalığı günümüzün önemli sağlık sorunlarından biridir.Şişmanlık ,şeker hastalığının gelişmesinde etkili olduğu bilinenen önemli sorundur.VUCUT AĞIRLIĞI artıkça şeker hastalığı riskide yükselmektedir.Ayrıca bu risk uzun süredir şişman olan bireylerde daha yüksektir.
Şişman bireylerin vucut ağırlığının azalması ,kan şekeri ve insilün düzeylerinin normal seviyelere düşmesine yardımcı olur.
3.METABOLİK BOZUKLUKLAR
Şişmanlık kan lipitleri,insilün ve glikoz düzeylerinin yükselmesine neden olurken gut hastalığı, safra kesesi hastalıkları,böbrek taşları,solunum sistemi bozuklukları,kemik hastalıkları ve adet düzensizlikleri gibi birçok metabolik bozukluğun oluşmasında da etkilidir.
4.PSİKOLOJİK SORUNLAR
Şişman bireylerde,özellikle çocuk vegençlerde şişmanlık önemli psikolojik sorunlar yaratabilir.Şişman bireyler kendilerini topluma ait hissetmezler, içe kapanık ,mutsuz ve huzursuz olurlar.
ŞİŞMANLIKTA DİYET DÜZENLEME İLKELERİ
-Şişmanlığın tedavisinde diyet en önemli etkendir.
-Zayıflama diyetlerinin protein, yağ, karbonhidrat, vitamin, mineral ve posa içeriğine dikkat edilmelidir.
-Zayıflama diyetleri mutlaka diyetisyen tarafından hazırlanmalıdır.
-Her birey in fizyolojik ve psikolojik gereksinimleri birbirinden farklı olduğu için,diyetler bireylere özel hazırlanmalıdır.
-Diyetsiyen,diyet tedavisine başlamadan önce hastanın yaşı,beslenme alışkanlıkları,öğün sayısı,fiziksel aktivite düzeyi,genel sağlık durumu,ailede şişman olup olmama durumugibi özellikleri göz önünde bulundurmalıdır.
-Hasta zayıflaması gerektiğine inanmalı ve diyeti uygulamayı kendi istemelidir.
-Şişman bireylerin diyet tedavisi ile beraber fiziksel aktiviteleride artırılmalıdır.Bunun için en iyi öneri,günde en az yarım saattempolu yürüyüş yapılmasıdır.
-Kişiler az az, sık sıkyemek yemeleri sağlanmalı,yüksek kaloriliabur cuburyiyeceklerin tüketimi azaltılmalıdır.
-Hastalar besin hazırlama yöntemleri konusunda eğitilmeli,yağlı ve kızartmalı yiyeceklerden uzak durulmalıdır
-Sıvı tüketimi arttırılmalıdır.
-Aylık kilo kaybı 1-2 kğ arasında olmalıdır.
