ANA MENÜ
Raife Tuncay Belgin
KALP DAMAR HASTALIKLARINDA BESLENME
Ülkemizde ve pek çok gelşişmiş ülkede yetişkin nufusta ölüm nedenlerinin ilk sırasında kalp ve damar hastalıkları yer almaktadır.
ATEROSKLEROZ:Kalp,beyin ve diğer organların atardamarları ile aortta(ana atardamar)oluşan bir bozukluktur.Atardamar iç duvarında çeşitli maddelerin(yağlı maddeler,kolesterol,trigliseridler gibi)birikimine bağlı olarak ortaya çıkan kalınlaşmadır.Damar içinde oluşan bu kalınlaşma kan akımında bozulmalara neden olmaktadır.
ATEROSKLEROZ OLUŞUMUNA YOL AÇAN NEDENLER
1.Yüksek tansiyon
2.Kan yağlarında yükselme
3.Sigara içme
4.Hareketsizlik
5.Şişmanlık
6.Stres vs
MİYOKART ENFAKTÜSÜ:Kalbe giden atar damarların ateroskleroz nedeni ile tıkanması sonucu kalp kasının beslenememesi ve sonuçta kalp kasında harabiyet oluşması ile ortaya çıkar.
LDL(düşük dansiteli lipoproteinler):Atardamar içine kolesterol taşıyan lipo proteinlerdir.Kanda LDL düzeyinin yükselmesi ateroskleroz riskini arttırmaktadır.Bu sebeple halk arasında kötü kolesterol olarak bilinmektedir.
HDL(yüksek dansiteli kolesteünrol):Damar içindeki kolesterolün geri çekilmesini veya kolesterolün karaciğere taşınarak damardan uzaklaştırmasını sağlar.Halk arasında kolestrelo damardan uzaklaştırması sebebiyle iyi huylu kolestrerol olarak bilinmektedir.
HİPERTANSİYON:Kan basıncının normalin üzerine çıkması durumudur.Büyük tansiyonun 14 ,küçük tansiyonun 9 ‘ un altında olması normaldir.Büyük tansiyonun 16,küçük tansiyonun 9,5 in üzerinde olması hipertansiyon olarak değerlendirilir.
HİPERTANSİYON OLUŞUMUNA NEDEN OLAN RİSK FAKTÖRLERİ ŞUNLARDIR:
1.Sigara içimi
2.Kan yağlarının yükselmesi
3.Diabet (Şeker hastalığı)
4.Yaş
5.Kalıtım
6.Şişmanlık(Özellikle karın bölgesinde yağlanmanın hipertansiyon riskini arttırır.)
7.Irk
KALP VE DAMAR HASTALIKLARININ BESLENME İLE İLİŞKİSİ
1.Diyetin Kolesterol İçeriği:Kalp ve damar sağlığını etkileyen faktörlerin biri kandaki kolesterol miktarıdır.Kolesterolun kanda 240 mg/100 ml nin üzerinde olması kalp sağlığını olumsuz yönde etkiler.Kandaki kolesterolun ¾ ü vücut tarafından üretilirken,1/4 ü besinler yoluyla vücuda dışardan alınır.Kolesterol sadece hayvansal besinlerde bulunur.Kandaki kolesterol düzeyinin yükselmesine yol açan en önemli etken doymuş yağlardır.Tereyağı,kırmızı et,süt ve süt ürünleri gibi hayvansal kaynaklı besinlerle katı margarinlerde bulunan doymuş yağların fazla tüketilmesi,kandaski ko0lesterol miktarını yükselterek kalp damar sağlığını olumsuz yönde etkilemektedir.
2.Diyetin Doymuş ve Doymamış Yağ İçeriği:Hayvansal besinlerde bulunan doymuş yağlar kandaki kolesterol miktarını arttırır.Bitkisel kaynaklı yağlarda yoğun olarak bulunan çoklu doymamış yağlar(ayçiçeği,soya,mısır) ise kandaki kolestrerol miktarını düşürürken tekli doymamış yağlar (zeytin yağı ve kanola yağı) da kan kolesterol düzeyini kontrol altına alarak kalp sağlığının korunmasına yardımcı olur.
3.Diyetin Toplam Karbonhidrat ve Şeker İçeriği:Koroner kalp hastalığı riskinin azaltılması ve tedavisi ile ilişkili diyet önerilerinin temelini karbonhidrat tüketiminin arttırılması,yağ tüketiminin azaltılması ilkesi oluşturmaktadır.Ancak yüksek karbonhidratlı diyetlerin,posa yönünden zengin olması gerekmektedir.Diyet posasının en zengin kaynakları;tam buğday taneleri,saflaştırılmamış tahıl ürünleri,kuru baklagiller,sebze ve meyvelerdir.
4.Enerji Denegesizliği ve Şişmalık:Şişman bireylerde hipertansiyon kalp hastalıkları ve diyabet görülme oranının daha yüksek olduğu bulunmuştur.Kilo artışı kolesterolü yükseltici bir faktördür.
5.Tuz Alımı ve Hipertansiyon:Aşırı tuz tüketiminin hipertansiyon riskini arttırdığı,bu durumunda kalp hastalıklarının oluşumunda önemli bir risk faktörü olduğu bilinmektedir.
KALP VE DAMAR HASTALIKLARINDA DİYET TEDAVİSİ
1.Kilosu fazla olan kişilerin enerji alımları azaltılmalıdır.
2.Diyetin toplam yağ ve kolesterol içeriği azaltılamalıdır.
3.Posa tüketimi azaltılmalıdır.
4.Tuz ve tuzlu besinlerin tüketimi azaltılmalıdır.
